Bác sĩ

TS. BS. Đào Thị Yến Phi

Trưởng Bộ Môn Dinh dưỡng
ĐH Y Khoa Phạm Ngọc Thạch TPHCM

Canxi chắc chắn là chất dinh dưỡng tối quan trọng cho sự phát triển xương và do đó là chất dinh dưỡng không thể thiếu cho sự phát triển chiều cao. Thế nhưng, trong thực tế rất thường gặp chuyện trẻ được cho uống canxi thường xuyên, mà… “lùn vẫn hoàn lùn”, và mẹ thở dài cho rằng chắc con mình bị lùn do di truyền! Kết luận này chưa chắc đúng, vì nếu chỉ tập trung cung cấp canxi, trẻ không thể tăng trưởng chiều cao được, đơn giản chỉ vì canxi không phải là chất dinh dưỡng duy nhất cấu trúc nên xương.


Cấu trúc đặc biệt của xương và quá trình xây dựng xương.

Nói đến xương, điều đầu tiên ai cũng tưởng tượng đến sẽ là cái sự “cứng” của nó. Thật ra, yêu cầu của một bộ xương tốt phải là vừa cứng chắc vừa dẻo dai. Để đạt được yêu cầu này, cơ thể phải xây dựng xương theo một cách hoàn toàn đặc biệt.

Đầu tiên là phải xây dựng khung của xương, giống như sản xuất một bộ khung bằng lưới thun co giãn được, tạo nên sự dẻo dai cần có của xương. Khung này có cấu trúc chủ yếu là sợi collagen, tức là nguyên liệu đầu tiên tạo xương thuộc về nhóm chất đạm. Tiếp theo, các tế bào sẽ sản xuất các dĩa chất khoáng với nguyên liệu chính là canxi và nhiều nguyên liệu phụ khác như magne, fluor, kẽm, đồng… Các dĩa chất khoáng này sẽ được xếp dày đặc lên khung collagen thành từng khối dạng cột để tạo ra độ cứng chắc cho xương. Để nuôi dưỡng xương và hoàn thành các chức năng khác (ví dụ chức năng tạo máu), phải xây dựng trong xương một hệ thống động mạch, tĩnh mạch, mao mạch chằng chịt, có nghĩa là cần đến các chất béo có vai trò cấu trúc.

Xây dựng xương không chỉ cần nguyên liệu chính như trên, mà còn phải cần đến các “phụ gia”, tức là các chất có tác dụng xúc tác cho các phản ứng hấp thu và chuyển hoá các nguyên liệu dùng trong xây dựng xương. Các chất “phụ gia” quan trọng nhất là các vitamin tan trong chất béo như A, D, K…, tiếp theo là các loại khoáng chất vi lượng như sắt, kẽm…


“Yếu tố dinh dưỡng” và “yếu tố không dinh dưỡng” cần thiết cho sự tăng trưởng của xương

Dựa vào cấu trúc đặc biệt của xương, có thể tóm tắt là để bồi dưỡng cho sự tăng trưởng của xương, ngoài canxi, cần chú trọng cung cấp đủ chất đạm thiết yếu, chất béo cấu trúc (như DHA, ARA,cholesterol), vitamin tan trong chất béo (vitamin A, vitamin D, vitamin K), khoáng chất đa lượng (canxi, magne…) và khoáng chất vi lượng (kẽm, sắt, đồng, fluor). Điều cần lưu ý các các vi chất dinh dưỡng (gồm vitamin và chất khoáng) từ nguồn thức ăn động vật sẽ hấp thu và chuyển hoá tốt hơn, thậm chí các chất đạm thiết yếu và cholesterol chỉ được cung cấp từ thức ăn động vật. Vì vậy, mẹ nên tận dụng các nguồn thức ăn động vật giàu chất vi lượng và dễ tiêu hoá trong tự nhiên (như sữa và các chế phẩm từ sữa, cá, tôm cua cá tép nhỏ…) để làm thức ăn “bổ xương” cho trẻ.


Mọi việc chưa dừng lại ở đó. Các tế bào xương, tức là các “thợ xây”, chỉ hoạt động khi có lệnh từ “bộ chỉ huy não” thông qua một loại “văn bản hành chánh” đặc trưng cho quá trình tăng trưởng, đó là nội tiết tố tăng trưởng (GH: Growth Hormone). Khi tuyến yên tiết không đủ nội tiết tố tăng trưởng, các tế bào xương sẽ làm việc ì ạch và đương nhiên lúc đó xương sẽ được xây dựng qua loa theo cái cách “được đến đâu hay đến đó”. Nội tiết tố này được tiết ra theo chu kỳ sinh lý hàng ngày, lúc trẻ hoạt động thể lực mạnh nhất, tức khoảng 7g-11g, và lúc trẻ ngủ sâu nhất, tức 23g-4g. Đây chính là lý do khiến các bác sỹ luôn dặn dò mẹ rằng muốn con cao thì cần cho trẻ vận động thể lực tích cực và phải ngủ sớm trước 23g, dậy sớm trước 7g.

Mẹ đừng quên dinh dưỡng tốt, giấc ngủ tốt, vận động tốt là 3 chiếc chìa khoá vàng mở cánh cửa tầm vóc cho trẻ bước vào đời, mẹ nhé.

huou-Grow-va-be-dap-xe

Bài đọc thêm

huou-Grow-va-be-ngon-mieng

Mẹ có đang nắm giữ
vũ khí bí mật

GIÚP BÉ YÊU CAO LỚN?

huou-Grow-va-be-ngon-mieng

SỰ KHÁC BIỆT KHI CUNG CẤP

CANXI TỪ NHỮNG LOẠI THỰC PHẨM KHÁC NHAU

huou-Grow-va-be-ngon-mieng

BÉ NGỒI KIỂU CHỮ W,

ẢNH HƯỞNG TĂNG TRƯỞNG CHIỀU CAO

huou-Grow-va-be-ngon-mieng

ĐÈN NGỦ CŨNG

ẢNH HƯỞNG CHIỀU CAO CỦA BÉ?

huou-Grow-va-be-ngon-mieng

CHƠI THỂ THAO SỚM

CÓ LÀM TĂNG CHIỀU CAO CHO TRẺ?

huou-Grow-va-be-ngon-mieng

CÁCH BỔ SUNG CANXI CHO TRẺ

ĐỂ PHÁT TRIỂN KHOẺ MẠNH

huou-Grow-va-be-ngon-mieng

BỔ SUNG VITAMIN D CHO TRẺ
TĂNG CƯỜNG ĐỀ KHÁNG,

CAO KHOẺ LỚN MAU

huou-Grow-va-be-ngon-mieng

BỔ SUNG THỰC PHẨM
GIÀU CANXI CHO BÉ,

TRÁNH XA NƯỚC UỐNG CÓ GA

huou-Grow-va-be-ngon-mieng

THỰC PHẨM
BỔ SUNG CANXI VÀ MAGIÊ -

BẠN ĐỒNG HÀNH GIÚP BÉ LỚN CAO

huou-Grow-va-be-ngon-mieng

MỘT CÁCH ĐẠT CHIỀU CAO CHUẨN CỦA TRẺ:

TẠO CẢM HỨNG KHI ĂN

huou-Grow-va-be-ngon-mieng

“LÁ BÀI TIÊN TRI” NÀO
DỰ ĐOÁN

CHIỀU CAO TƯƠNG LAI CỦA BÉ

huou-Grow-va-be-ngon-mieng

CHO CON HỌC BƠI SỚM
ĐỂ ĐÓN

NHỮNG LỢI ÍCH TUYỆT VỜI

huou-Grow-va-be-ngon-mieng

SINH CON VÀO MÙA HÈ
“ĐÒN BẨY”

TĂNG CHIỀU CAO CHO TRẺ

huou-Grow-va-be-ngon-mieng

CHƠI THỂ THAO CÓ

TỐT CHO SỰ PHÁT TRIỂN CHIỀU CAO?